Van reputatieherstel naar een koppeling van risico’s aan prestaties en strategie

De kredietcrisis (2007-2011) had een grote negatieve impact op de reputatie van de financiële sector. Herstel van deze reputatie vroeg om een ingrijpende hervorming bestaande uit overheidsbemoeienis en een enorme hoeveelheid wet- en regelgeving. Het risicomanagement stond de afgelopen tien jaar dan ook in het teken van het verwerken van en het voldoen aan deze nieuwe wet- en regelgeving.

We gaan in dit artikel op zoek naar de invloed van de ontwikkelingen van de afgelopen tien jaar op het risicomanagement van nu. Daarnaast bevat dit artikel een doorkijk naar de toekomstige ontwikkelingen die van invloed zullen zijn op het risicomanagement. Belangrijk uitgangspunt hierbij is het artikel van Thomas Garside & Jonathan Mitchell (Oliver Wyman, 2017): The future of Risk Management: Ten years after the crisis.

Het risicomanagement van nu
Tien jaar na de start van de kredietcrisis kunnen we volgens Garside & Mitchell (2017) vaststellen dat de organisaties veel van de wet- en regelgeving hebben geïmplementeerd. Volgens Garside & Mitchell (2017) beschouwt het publiek de financiële sector nu dan ook weer als meer robuust. Het is echter nog niet duidelijk in hoeverre het totale financiële risico, zoals die na de kredietcrisis was, is afgenomen. Zo hebben Garside & Mitchell (2017) vastgesteld dat de geaggregeerde schuldniveaus (in % van het BBP) nog steeds toenemen (zie figuur 1). Zo was het schuldniveau in het Verenigd Koninkrijk in 2007 ongeveer 220% van het BBP en in 2016 was dit 280%. Deze toename is vooral te wijten aan de toename van de staatschuld (in % van het BBP). Het financiële risico verschuift dus van de private balans naar de publieke balans. Daarnaast wordt de verhouding tussen de arbeidspopulatie en de groep ouderen steeds ongunstiger. Door deze demografische ontwikkeling verschuift het risico van het toegenomen schuldniveau naar een kleiner en jonger deel van de bevolking.

risicomanagement

Figuur 1: Schuldniveaus Verenigd Koninkrijk 2007—2016 (Bron: Garside, T. & Mitchell, J., 2017).

Risicomanagement in de komende tien jaar
Volgens Garside & Mitchell (2017) krijgen de organisaties de komende tien jaar te maken met veranderingen in het concurrentielandschap. Daarnaast krijgen de organisaties te maken met onzekere politieke en sociale omstandigheden waar (schijn) wangedrag niet wordt getolereerd. Ook staan de organisaties onder druk van beleggers om risicobeheer in te zetten als onderdeel van kostenbeheersing en omzetgroei.

In de komende tien jaar zullen financieel herstel en naleving van wetgeving daarom niet langer meer de drijvende krachten achter de veranderingen van het risicomanagement zijn. Nieuwe krachten voor veranderingen zijn de, door technologische ontwikkelingen gedreven, wijzigingen in bedrijfsmodellen van organisaties en wijzigingen in de opzet van risicomanagement.

Risicomanagement zal in de toekomst niet enkel meer als fundamenteel voor de financiële stabiliteit en de naleving van wetgeving worden beschouwd, maar ook als essentieel voor de strategie en operationele effectiviteit van een organisatie. Een voorbeeld hiervan uit de praktijk is het, in juni 2017 gepubliceerde, nieuwe COSO ERM-model. In dit nieuwe model wordt risicomanagement aan prestatiemanagement en strategie gekoppeld (zie het artikel: Grote veranderingen in het COSO ERM-model: Het managen van risico’s in een snel veranderende wereld).

Wat betekent dit voor mensen in risicomanagement functies?
Voor mensen in risicomanagement functies betekent dit: het sneller kunnen identificeren en aanpakken van strategische en operationele risico’s en daarom, naast samen te werken met Juridische Zaken en Financiën, ook samen te werken met andere eerstelijns afdelingen. Hierdoor zullen mensen in risicomanagement functies vroegtijdig kunnen aanschakelen en meedenken met de eerste lijn en daarmee het risicobewustzijn kunnen stimuleren.

Enerzijds vraagt dit om een multidisciplinair team bestaande uit mensen die flexibel, creatief en bottom-up kunnen werken. Anderzijds vraagt dit om het aanscherpen van de huidige werkmethoden, zoals het uitbreiden van het gebruik van toekomstgerichte risicoanalyses en het integreren van technologische ontwikkelingen in risicomodellen.

Dit zijn, al met al, flinke veranderingen. Doordat het risicomanagement de komende tien jaar een bredere scope krijgt, verwachten Garside & Mitchell (2017) dan ook dat het risicomanagement de komende tien jaar een grotere transformatie zal ondergaan dan dat het in de afgelopen tien jaar is ondergaan.

Bron: Garside, T. & Mitchell, J. (2017). The future of Risk Management: Ten years after the crisis. Financial Services, Oliver Wyman.

Yanna Hoogenraad. Yanna is audit trainee bij AuditPeople.

ARC People verbindt drie sterke labels: AuditPeople, RiskPeople en CompliancePeople. Ieder van deze labels focust op een eigen specialistisch vakgebied. Opdrachtgevers worden vanuit die specialismes voorzien in de juiste mensen en kennis. www.arcpeople.nl